Onderzoek geschiktheid Deltaklei

We onderzoeken de eigen gewonnen klei op geschiktheid voor gebruik op onze zeedijk.

Status: in uitvoering

Voordat we het tot klei gerijpte slib uit de Eems Dollard kunnen gebruiken voor de aanleg van onze Brede Groene Dijk is extra onderzoek nodig. Onderzoek om de toepasbaarheid en voorspelbaarheid van de eigenschappen van gerijpte klei te vergroten. De gerijpte klei voldoet vaak niet (volledig) aan de huidige voorschriften voor dijkenklei. De klei uit de pilot Kleirijperij heeft bijvoorbeeld een te hoog gehalte aan organische stof en zout.

Is een te hoog zoutgehalte en organische stof een probleem bij dijkversterking?

In Nederland bouwden we in het verleden al dijken van afwijkend bouwmateriaal. Deze dijken functioneren al vele jaren naar behoren. Sterker nog: we bouwen in Nederland al eeuwen dijken van lokaal gewonnen/ gebiedseigen materiaal. Dat roept de vragen op: Zijn een te hoog gehalte aan zout en organische stof daadwerkelijk een probleem bij dijkversterking? Of kunnen we door een aangepast ontwerp, adequate uitvoering en een afgestemd beheer en onderhoud ook met dit afwijkende bouwmateriaal een veilige dijk bouwen?

Behoefte aan rekenmodel voor flauwer talud en hogere golven

Daarnaast blijkt uit het ontwerp van het demonstratieproject Brede Groene Dijk dat de erosie(snelheid) van (afwijkende) klei niet kan worden bepaald aan de hand van standaard parameters. Ook blijkt het in Nederland gangbare rekenmodel niet geschikt voor taluds flauwer dan 1:5 en golven hoger dan 1,5 meter: het talud van de Brede Groene Dijk wordt 1:7 en de optredende golven hoger dan 2 meter. Het gevolg is dat er mogelijk te conservatieve aannames worden gedaan voor de benodigde dikte van de kleilaag. De behoefte is er om het rekenmodel aan te passen voor flauwere taluds en hogere golven.

Onderzoeksvoorstel in negen stappen

Om meer inzicht te krijgen in de toepasbaarheid en de voorspelbaarheid van afwijkende (gerijpte) kleisoorten hebben we samen met onze partners een onderzoeksvoorstel opgezet met onder andere de volgende stappen:

  • Materiaalonderzoek
    • Bestaande dijken
    • Aanleg proefdijk (aangelegd in 2020)
  • Probabilistische berekeningen
  • Structuurproeven met bakken klei
  • Krimpgrens en erosiemeterproeven
  • Onderzoek diverse parameters
  • Deltagootproeven

De uitkomsten van deze onderzoeken gebruiken we bij de verdere uitwerking van het detailontwerp van de Brede Groene Dijk die we in 2022 aanleggen. Daarnaast is deze kennis belangrijk voor de dijkversterking van het gehele traject Kerkhovenpolder-Duitsland. En niet alleen daar. Door de kennis te delen, kunnen mogelijk elders in het land – én daar buiten – ook dijken worden versterkt met lokaal gewonnen klei.

Onze partners

Wij zijn trekker van het onderzoek, Arcadis en Sweco helpen ons hierbij. Deltares en de EcoShape-partners Van Oord en Boskalis voeren het onderzoek uit. We worden geadviseerd door de projectoverstijgende verkenning Dijkverbetering met Gebiedseigen Grond (POV-DGG), het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), Adviesteam Dijkontwerp (AD) van het HWBP, het team Beoordelings- en Ontwerpinstrumentarium (BOI) van Rijkswaterstaat, de projectgroep Kleirijperij onder leiding van de Provincie Groningen.

Naast de gerijpte klei wordt ook klei uit een bestaande dijk getest. Hiervoor wordt klei uit de onze zeedijk gebruikt én klei uit een dijk van Wetterskip Fryslân.

Financiering

Financiering voor dit onderzoek komt hoofdzakelijk vanuit de Kennis- en Innovatieagenda (KIA) van het Hoogwaterbeschermingsprogramma. Medefinanciering komt van het waterschap Hunze en Aa’s, de projectgroep Kleirijperij onder leiding van de provincie Groningen, EcoShape-partners Boskalis en Van Oord en het Topconsortium Kennis en Innovatie (TKI) Deltatechnologie.


 

Was deze informatie nuttig?