Blauwestad ligt in Noordoost-Groningen boven Winschoten. Het is van oorsprong een landbouwgebied dat ingericht wordt als waterrijk woon-, recreatie- en natuurgebied.

Sinds het najaar van 2003 is er hard gewerkt aan de aanleg van een nieuw meer - het Oldambtmeer - van zo'n 800 ha voor recreatie, natuurontwikkeling en waterberging.

In de Zuidoosthoek van Blauwestad vindt natuurontwikkeling plaats samen met woningbouw. Het natuurgebied dat hier ontstaat zal de naam “Reiderwolde” krijgen en het woongebied “Het Wold”. De natuurgebieden Midwolderbos, de zuidoever van het meer met rietkragen, het nieuwe Reiderwolde en het bestaande natuurgebied De Tjamme vormen samen een groot natuurgebied in de ecologische hoofdstructuur.

Het nieuwe Oldambtmeer krijgt een functie als regulier waterbergingsgebied bij extreem hoge waterstanden. Wanneer dit zich voordoet, kan wateroverlast elders voorkomen worden. Dit gebeurt door water in te laten vanuit het Winschoterdiep, zo stijgt het waterpeil in het meer tijdelijk met maximaal een halve meter. Ten zuidoosten van het meer komt vanuit het Winschoterdiep een aftakking waardoor het water langs het nieuwe natuurgebied Reiderwolde, onder de A7 door en via een sluis ingelaten kan worden. Deze sluis/inlaat dient tevens als nieuwe vaarverbinding voor de scheepvaart.

Rondom het  zijn een kwelsloot en een dijk aangelegd. Naast het bestaande afwateringsgemaal, zijn drie nieuwe gemalen gebouwd om te zorgen voor een goede afwatering van de omgeving.

Verder komt er een jachthaven, een dorpshaven, faciliteiten voor kanoën, windsurfen, zwemmen, vissen, een strand, fietspaden etc. en er worden ruim 1400 woningen gebouwd. Het is één van de grootste landschapsprojecten sinds de drooglegging van de IJsselmeerpolders.

Het Oldambtmeer is in twee fasen met 14 miljoen m³ water gevuld. Het eerste startsein voor het vullen van het meer is op 12 mei 2005 door Koningin Beatrix gegeven. Het duurde 1,5 jaar voordat het meer vol was.

Omdat het Oldambtmeer woon-, recreatie- en natuurfuncties heeft, is de waterkwaliteit een belangrijk aandachtspunt. Er is een aantal maatregelen genomen om het water helder te krijgen en te houden:

1. De bovenste grondlaag van het meer is omgeploegd tot een diepte van ca. 1,5 meter om zoveel mogelijk (minimaal 70%) voedselarm zand aan de oppervlak te krijgen. Op deze manier is voorkomen dat teveel voedingsstoffen zoals fosfaat vanuit de oude bouwvoor (de bovenste grondlaag die vroeger door de boeren bewerkt werd) via de bodem in het water terechtkomen.

2. Om de oevervegetatie te stimuleren zijn op en langs de oevers van het meer rietwortelstokken aangepland. Riet heeft van nature een zuiverende werking, waardoor het water helder blijft. Dit heeft een positief effect op het doorzicht van het water. Er kan dan voldoende licht doordringen tot de ondiepere delen van het meer, waardoor waterplanten kunnen groeien. Deze hebben ook een zuiverende werking.  

3. Op het laagste punt zijn 5 kweekvijvers met kranswieren aangelegd om de groei ervan te stimuleren. Kranswieren hebben een zuiverende werking en houden het water helder.

4. Het vulwater kwam vanuit een noordelijk gelegen gebied rond het poldergemaal ‘de Hongerige Wolf’. Dit water is schoner dan het water uit het Winschoterdiep. Om het vulwater zo voedselarm mogelijk te maken, is het fosfaat eruit gefilterd. Bij het vulpunt is ijzerchloride aan het water toegevoegd waaraan fosfaten zich binden. Na de toevoeging komt het water in een bassin waar de bindingen als slib bezinken op de bodem. Vervolgens stroomde het schone water via een cascade het meer in.

5. De waterkwaliteit wordt nauwkeurig gevolgd waarbij gelet wordt op de hoeveelheden voedingsstoffen, de ontwikkeling van de water- oeverplanten en de visstand.

6. Er is één beoogde bad- en zwemzône in het noordelijke deel van het meer. Zwemmen in het zuidelijke deel van het meer en in de woongebieden is niet toegestaan. De provincie heeft de badzône nog niet officieel vastgesteld.

Het strand aan de noordkant krijgt een zwemwaterfunctie en wordt gecontroleerd op zwemwaterkwaliteit. In de periode mei-oktober toetst het waterschap tweewekelijks de waterkwaliteit in opdracht van de provincie.

7. In de nieuwe woongebieden worden gescheiden rioolstelsels aangelegd. Het regenwater van daken en secundaire wegen stroomt rechtstreeks af op het meer. Duurzaam Bouwen wordt onder de aandacht van de toekomstige bewoners gebracht om het gebruik van uitlogende materialen zoals ongecoat zink, lood en koper te voorkomen.

Publiek-private samenwerking

De publieke partijen zijn de provincie Groningen, de gemeenten Winschoten, Scheemda en Reiderland.

Koop Holding is aan de private kant de enige aandeelhouder. 

Waterschap Hunze en Aa’s is nauw betrokken bij alles wat met het water te maken heeft. Staatsbosbeheer en het Groninger Landschap zijn betrokken voor de natuurontwikkeling.

Blauwestad ligt boven Winschoten, binnen de dorpenring van Scheemda, Midwolda,Oostwold, Finsterwolde en Beerta in het Oldambtgebied.

Verwacht gebruik:eens per 25 tot 30 jaar

Gereed:inzetbaar voor waterberging na voltooiing van de waterinlaat via het Winschoterdiep

Oppervlakte: natuurgebied van bijna 20 km² waarvan 3 km² natuur herontwikkeld en een meer van 8 km² met een oeveromtrek van  25 km.

Diepte:minimaal 1,30 meter waterdiepte, met een gemiddeld peil van –0.65 meter NAP. Bij inzet waterberging wordt een waterschijf van 0,5 meter opgezet tot maximaal –0.15 meter NAP.

Bergingsvolume: 4 miljoen m³ water uit het Winschoterdiep bovenop het normale waterpeil.

Inrichting: De kaden hebben een hoogte van 0.35 meter NAP. Dat komt  neer op een hoogte van 1 á 1,5 meter tot maximaal 2,5 meter boven het oorspronkelijk maaiveld

Zie ook de site van Blauwe Stad

Klik hier om de brochure 'Alles over watersport in Blauwestad, het water en meer"(PDF) over het Oldambtmeer te downloaden.