De Ecologische Hoofdstructuur (EHS) wordt door de provincie vastgesteld. Het gaat om een aaneengesloten gebied van bestaande en nog te ontwikkelen natuurgebieden. De EHS is opgebouwd uit kerngebieden, natuurontwikkelingsgebieden, landgoederen, bossen, grote wateren en waardevolle agrarische cultuurlandschappen, minimaal 250 hectare groot. Natuurontwikkelingsgebieden zijn gebieden met goede mogelijkheden voor het ontwikkelen van natuurwaarden, van nationale en/of internationale betekenis. Verbindingszones zijn gebieden waar kern- en natuurontwikkelingsgebieden worden verbonden.

Over de EHS sprak men al sinds 1991 op de ministeries van VROM en LNV, maar pas in 2000 zijn hierover concrete provinciale plannen gemaakt. In de drie noordelijke provincies werken we sindsdien aan de ontwikkeling van aaneengesloten natuurgebieden. Dit wordt de ‘Noordelijke Natte As’ genoemd. In Groningen loopt deze natte as door het zuidelijk Westerkwartier via het Leekstermeer, het Zuidlaardermeergebied en toekomstig Meerstad naar Midden-Groningen. Vervolgens gaat het via de Blauwestad met een noordelijke en een zuidelijke tak naar Duitsland. De zuidelijke tak gaat door Westerwolde langs de Westerwoldse Aa.