Column Margreet Beetsma
Stille getuige...
“In Amsterdam wordt twee keer zoveel cocaïne gebruikt als in Utrecht. Zoiets vermoedden we al, maar nu weten we het zeker, dankzij het riool en dankzij riool-epidemologen die er een studie van hebben gemaakt. Voor het eerst in de geschiedenis weten we daardoor écht hoe het zit met het drugsgebruik in ons land.”
Interessant. Ik zet de radio een tikje harder en vervolg mijn weg naar Hilversum.
Het was helemaal niet de bedoeling om op zoek te gaan naar sporen van drugsgebruik in het riool, maar toen het Watercycle Research Institute het KWR, dat de kwaliteit van ons drinkwater bewaakt, concentraties van verschillende verdovende middelen aantrof in het oppervlaktewater van onder meer Maas en Rijn, wilde ze het naadje van de kous weten. Hoe kwam het in de rivieren terecht en nog belangrijker, kon het op deze manier ook in ons drinkwater komen? Dat tweede bleek niet het geval. De verfijnde processen in de drinkwaterzuiveringsinstallatie, filteren alles eruit. Voor de rioolwaterzuiveringsinstallatie ligt het allemaal wat lastiger. De filters daar zijn niet ingericht op drugsresten en trouwens ook niet op resten van medicijnen en schoonmaakmiddelen, waardoor die weer in het oppervlaktewater terecht kunnen komen. Wat voor gevolgen dit heeft voor de flora en fauna is nog niet bekend, maar veel goeds kan het niet zijn.
Maandenlang nam het KWR monsters uit het water dat binnenkwam bij verschillende waterzuiveringsinstallaties. Er werden resten aangetroffen van amfetamine, opiaten, slaap- en kalmeringsmiddelen. Oftewel ‘metabolieten’, de stofjes die je uitplast na het gebruik. Er werden trouwens niet alleen metabolieten in het rioolwater aangetroffen, ook het pure spul! Een bewijs dat het rechtstreeks door de plee was gespoeld. Sterker nog; in de week waarin de politie in Utrecht een inval deed in een illegaal extacy-laboratorium , maar geen pillen aantrof, konden ze aan de hoge concentraties in het rioolwater zien, dat die waren doorgespoeld.
Echt herleiden tot een adres kon met dit onderzoek niet, want de metingen werden gedaan bij de rioolwaterzuiveringsinstallatie, waar duizenden huishoudens op aangesloten zijn. Maar, wie weet, wat er in de toekomst nog gaat gebeuren. Wat dacht je bijvoorbeeld van metingen in de rioolpijp van een gevangenis om erachter te komen of er drugs in omloop zijn....
Ja, er valt nog een hoop te onderzoeken in de (onder)wereld.

Margreet Beetsma (1973) is journalist en presentatrice. Bekend van onder meer ‘Het Klokhuis’ en ‘Editie NL’. Ze woont in Groningen. Wat heeft ze met water?

